X03: Artvin Hatila

Gizemli Şehir

X-Macera, Türkiye’nin Kuzey Doğu’sundaki üçüncü noktasına, Artvin’e ulaştı…

GPS’lerimiz 41° 6′ 24″ Kuzey ile 41° 39′ 29″ Doğu koordinatlarını gösteriyor…

X-Macera start noktamız Türkgüzü’nden sonra Şavşat üzerinden 45 derecelik bir açıyla ilk Güney Batı çizgimizi oluşturmaya başladık.

Arsiyan ve Şavşat’taki arazi sürüşlerimizin ardından Çoruh Nehri üzerine kurulan devasa hidroelektrik santralleri inşaatlarına hayranlıkla bakarak Artvin’e varıyoruz… Bu bölgenin doğası o kadar güzel ki, X-Class’ımızı mı kullanacağız, yoksa manzara mı izleyeceğiz, şaşırıyoruz…

Artvin

Kuzey Doğu’nun en büyük şehri… Üstelik, dağ yamaçlarına kurulmuş, benzersiz bir şehir… “Artvin’i görmeden cenneti tarif edemezsiniz” diyorlar… Gözünüzü yeşille doldurduğunuz Artvin’i Kafkasör Boğa Güreşleri ile de bilirsiniz… Kuş yemeği, yaban semizotu, dağ pancarı, kır otları ve ebegümecinden yapılan yemeklerin yanında Artvin sanayi mahallesindeki küçük bir restorandaki döner ile damak zevkinizin zirvesine ulaşıyorsunuz… Karalahana sarması, yoğurtlu silor, taze fasülyeden yapılan puçuko ve kuymak da Artvin’de bakmamız gereken yerel tadlar imiş… Fakat, X-Class ile arazi çekimleri yapmak üzere, gurme turundan hızlıca vaz geçtik.

Artvin’in Anadolu sınırları içindeki en eski yerleşim yerlerinden biri olduğunu da, hatta tarihinin M.Ö. 3000’lere kadar gittiğini de belirtelim… Geçmişin insanları, gerçekten nerede yaşamaları gerektiğini çok iyi biliyorlarmış… Türkiye’nin en güzel köşesi, desek, kesinlikle abartmıyor oluruz!..

Dimdik yamaçlar, aralarında sararmış ağaç yaprakları olsa da Sonbahar’a rağmen yemyeşil doğa, aslında Artvin şehrinin içinde değil, arkasındaki 7.138 hektar genişliğindeki Hatila Vadisi’nde, yani şehir merkezinin kurulduğu yamacın tam arkasındaki dağın diğer yüzünden aşağıya doğru uzanan derin kanyonla daha fazla ilgilendik...

Hatila Vadisi Milli Parkı

Tüm Doğu Karadeniz bölgesinin arazi sürüş parkurlarındaki en deneyimli rehberi Suat Çelik’i de yanımıza alarak, Artvin’in hemen arkasındaki derin kanyona doğru ilerliyoruz…

Arkamızda devasa Çoruh HES baraj gölünü bırakıp, adeta bir milli park olarak da korunan mikroklima alanı olan Hatila Vadisi’ne giriyoruz…

Manzara o kadar güzel ki, bir de buraya camdan bir seyir teras koymuşlar.

Sıkıldım Kayası mevkiinde Hatila deresine 220 metreden dimdik bakan bu noktada 50 metrekarelik Türkiye’nin en yüksekteki cam terası, yükseklik korkusunu yenmek isteyenlere tavsiye ediliyor. Üstünden aşağıya bakarken bile ürkebiliyor, fakat büyüleniyorsunuz. Aşağıdaki derenin çavlan sesi, 90 derecelik kaya tırmanış duvarı ve ara ara yabani hayvan sesleri, gerçekten başınızı döndürüyor…

Atatepe

Türkiye’nin en büyük Atatürk heykeli, 50 ton ağırlığında ve 22 metre yüksekliğinde!.. Sıtkı Kahvecioğlu Vakfı tarafından iki yıl önce tamamlanmış olan Artvin şehrine ve Çoruh HES projesine tepeden bakan bu muhteşem nokta, Atatürk'ün Büyük Taarruz Zaferi öncesinde Afyon Kocatepe'deki duruşunu simgeleyen 40 ton çelik ve 10 ton bakır kullanılarak yapılmış Atatürk heykeline uğramadan X-Macera’mıza devam edemezdik…

Çoruh HES Projesi

Artvin’in hemen altındaki Deriner ve Artvin barajlarını görerek, 1520 metre rakımda Bayburt Mescit Dağları üzerinde doğup Bayburt, Erzurum, Artvin ve Batum şehirlerini geçerek Gürcistan sınırı içerisinden Karadeniz'ne dökülen Çoruh Nehri’nin üzerinde 431 kilometre boyunca uzanan 19.782 kilometrekarelik havza alanında 6 devasa hidroelektrik santralleriyle tanışmaya başladık. HES Kurulu Güç olarak 1.758 MW ve yıllık ortalama üretim de şimdilik 3.862,98 GWh olarak hesaplanıyor!.. Türkiye'deki HES'lerden üretilen elektriğin yüzde 5,444 oranı, toplam elektrik tüketiminin ise yüzde 1,463 oranı karşılanacakmış… Ve bu proje ile vadilerdeki bir çok binlerce yıllık yerleşim alanı ve bazı muhteşem kanyon manzaraları suların altında kalırken, yepyeni baraj gölleri bambaşka manzaralar ortaya çıkarmaşa başlamış…

Elbette, tam 30 yıl sonra ilk kez geldiğim Artvin’e olan ulaşım da, HES projesi kapsamında dağların tepelerine açılan 50’ye yakın tünel ve Boğaz Köprüsü yüksekliğindeki viyadüklerle, artık günler değil, saatler içinde tamamlanabiliyor…

Fakat, buralar, normal otomobillere göre modernize edilmiş… Biz, X-Class’ımızı zorlayacak, 4matic tekniğini test edeceğimiz asfaltsız yolları aramaya, sonraki “X” durağımız, Borçka’nın zirvelerine doğru Artvin’den ayrılıyoruz…

  

Lorem Ipsum