10 Temmuz 2023

ESP sistemi, tıpkı ABS gibi araba ve sürüş güvenliğini artırmak için yapılan sistemdir. Uzun zamandır Mercedes araçlarda yer alan ESP, aynı zamanda 1 Kasım 2014 tarihinden itibaren her yeni arabanın donatılması gereken önemli bir güvenlik sistemi olmuştur. Peki ESP tam olarak ne işe yarar, nasıl ortaya çıkmıştır ve avantajları nelerdir? Gelin ESP hakkında bilinmesi gereken tüm detayları birlikte inceleyelim.

ESP nedir?

ESP, Elektronik Stabilite Programı manasına gelir ve önemli bir güvenlik sistemidir. Bu güvenlik sistemi, araba kazalarını önlemek amacıyla Hollandalı mühendis Anton van Zanten tarafından tasarlanmıştır. ESP, sürücü kontrolünü kaybettiği anda arabanın tekerleklerinden birine yapılan kısa, güçlü frenleme müdahalesi ile bilinir. Böylece sürücünün, aracın kontrolünü kaybetmesini önler. ESP, araç üreticisine bağlı olarak ESC (Elektronik Stabilite Kontrolü) veya DSC (Dinamik Stabilite Kontrolü) olarak da bilinir. 


İlk Elektronik Stabilite Programı 1995 yılında piyasaya çıkmıştır. ESP sistemi, Bosch ve Mercedes-Benz tarafından ortaklaşa geliştirilmiştir ve 1995 yılından beri otomotiv endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Mercedes-Benz, 1997 yılında A-Serisi modelleri ile yaptığı testte başarısız oldu. İsveç'te yapılan bu testte, otomobillerin 750 kg ağırlığındaki hayali bir geyikten hızla kaçması gerekiyordu. Ancak bu ani manevra aracın devrilmesine neden oldu. A-Serisi teslimatları ise 12 hafta ertelendi. Mercedes-Benz, bu aksiliğe kadar ESP sistemini yalnızca en son modellerinde kullanıyordu. Ancak daha sonra tüm otomobillerinde standart olarak bir ESP sistemi kurmaya başladı. 1999'dan sonra üretilen tüm Mercedes-Benz modelleri, bu çekiş kontrol sistemi ile donatıldı.

ESP sensörleri neleri ölçer?

ESP kontrol ünitesi, bilgilerini aşağıdaki sensörler sayesinde elde eder:

• G sensörü, yanal ivmeyi ölçer.
• Direksiyon konum sensörü, direksiyon simidinin konumunu kontrol eder.
• Sapma sensörü, aracın dönme eğilimini (dönüş hızı) ölçen jiroskopik bir sensördür.
• Fren basınç sensörü, fren sistemine uygulanan fren basıncını ölçer.
• ABS sensörleri, tekerleklerin kilitlenip kilitlenmediğini tespit eder.

ESP sistemi hangi parçalardan oluşur?

Tüm fren sistemi ESP sisteminin bir parçasıdır. ESP, yukarıda belirtilen sensörlere ek olarak 2 önemli bileşenden oluşur: 

• ABS / ASR / ESP elektronik hidrolik pompa & kontrol ünitesi, gerekli hidrolik basıncı sağlayan ve tekerlek başına fren basıncını artırmak veya azaltmak için elektronik hidrolik valfler ile donatılmıştır.
• Kontrol ünitesi; işlemcinin sensörlerden gelen bilgileri, hidrolik üniteyi ve içinde çalışan valfleri, kontrol etmek için mevcut özelliklere dönüştürdüğü elektronik bir mikro bilgisayardır. 

Elektrikli servo direksiyon da ESP’nin bir parçası olabilir. Örneğin yan rüzgarlarda direksiyonun düzeltmesinde rol oynar.

ESP sistemi ne işe yarar?

ESP sisteminin tekerleklerinde, aracın gittiği yönün araç sürücüsünün belirttiği yöne karşılık gelip gelmediğini saniyede 25 kez ölçen sensörler vardır. Çünkü bir virajdan çok hızlı geçtiğinizde veya yoldaki bir engele çarpmanız esnasında yönünüz aniden değişebilir. Aracın yönü, araç sürücüsünün gösterdiği yön ile aynı değilse ESP sistemi bunu hemen düzeltir. ESP, aracın sürücü olarak belirttiğiniz yöne dönmesi için tekerlekleri tek tek frenler. Kısaca, yönünüz ESP tarafından yanlış tespit edildiğinde sistem, aracı doğru yönde tutmak için tekerlek başına frenleri hidrolik olarak kontrol eder. Bunu da çeşitli sensörler ve kontrol ünitesi girişiyle, belirli tekerlekleri hızla yavaşlatarak sağlar. Bu sayede ESP sistemi, önden ve arkadan savrulmaların büyük ölçüde etkisiz hale getirilmesini sağlar. 

ESP sistemi olan bir araçta otomatik olarak ABS sistemi ve ASR sistemi de bulunur. ABS, Anti-Blokaj Sistemi anlamına gelir. Kaygan bir yol yüzeyinde sert fren yapmanız gerektiğinde aracınızın tekerleklerinin kilitlenmemesini sağlar. ASR, Kayma Önleyici Düzenleme anlamına gelir ve hızlanırken tekerleklerin dönmemesini sağlar. ASR ve ABS aracın uzunlamasına dinamiklerini etkilerken, ESP sistemi yanal dinamiklere odaklanır. Bu üç sistem, aracın kontrolünü elinizde tutmanızı kolaylaştırır. 

Elektronik Stabilite Programı pek çok faydayı beraberinde getirir. Artırılmış güvenliğin yanı sıra kazaları önlemede oldukça etkilidir. En önemlisi de arabanız üzerinde daha fazla tutuş ve kontrol sahibi olmanızı kolaylaştırır. Arabanız her zaman istediğiniz yöne gider ve ani bir hareket durumunda kendi ekseni etrafında dönmez. 

Siz de yol güvenliğinizi artırmak için ESP sistemi bulunan modelleri tercih edebilir ve güvenle seyahat edebilirsiniz. Size en uygun Mercedes-Benz modeliyle bir test sürüşü randevusu alıp ESP sistemini daha yakından keşfedebilirsiniz.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler.